ΑΡΘΡΑ

Η προέλευση της αγγλικής λέξης “surgeon”

30 Ιουνίου 2017

Ο Νίκος Σαραντάκος, μεταφραστής, συγγραφέας και δημιουργός του ιστολογίου “Οι λέξεις έχουν την δική τους ιστορία”, σε συνέντευξη που παραχώρησε στην ιστοσελίδα Oneman.gr,  αναφέρεται στην προέλευση της αγγλικής λέξης “surgeon”. Σας παραθέτουμε το σχετικό απόσπασμα:

Ερώτηση: Πολλές φορές ακούω ανθρώπους να μιλούν για την ανωτερότητα της ελληνικής απέναντι στις άλλες γλώσσες (π.χ. όσον αφορά τον αριθμό των λημμάτων ή την ακρίβειά της). Τελικά πόσο σημαντική είναι η ελληνική σε σχέση με τις υπόλοιπες γλώσσες;

«Καταρχάς, ο καθένας αγαπάει τη γλώσσα του και επειδή την γνωρίζει σε μεγάλο βάθος, πολύ καλύτερα από τις άλλες γλώσσες που ξέρει, μπορεί να νομίσει ότι οι άλλες γλώσσες δεν διαθέτουν κάποια χαρίσματα που διακρίνει στη δική του γλώσσα. Συνήθως αυτό είναι πλάνη που οφείλεται στη λειψή γνώση των άλλων γλωσσών. Γενικότερα, όταν κάποιος ισχυρίζεται ότι η ελληνική (ή όποια άλλη) γλώσσα υπερτερεί (ή υστερεί) σε σχέση με όλες τις άλλες γλώσσες του κόσμου σε κάτι, στην πραγματικότητα εννοεί απλώς τις 2-3 άλλες γλώσσες τις οποίες γνωρίζει.

Είναι αλήθεια ότι η αρχαία ελληνική γλώσσα ήταν η γλώσσα ενός μεγάλου πολιτισμού και χρησιμοποιήθηκε για να γραφτούν μεγάλα έργα. Επίσης, μέσω της λατινικής συνήθως, τροφοδότησε τις νεότερες ευρωπαϊκές (και όχι μόνο) γλώσσες με άφθονα γλωσσικά δάνεια, ενώ προθήματα και επιθήματα από το αχανές ελληνολατινικό γλωσσικό ταμείο χρησιμοποιούνται και σήμερα σαν δομικά στοιχεία για επιστημονικούς νεολογισμούς.

Εμείς οι νεοέλληνες είναι θεμιτό να αισθανόμαστε περήφανοι όταν αναγνωρίζουμε ελληνογενείς λέξεις στις ξένες γλώσσες, καθώς και ευχάριστη έκπληξη όταν συνειδητοποιούμε ότι κάποιες ξένες λέξεις έχουν ελληνική προέλευση που δεν φαίνεται με το γυμνό μάτι (ας πούμε, πόσο φανερό είναι ότι η αγγλ. λέξη surgeon προέρχεται από την ελληνική ‘χειρουργός’;). Είναι απορίας άξιο γιατί κάποιοι συμπατριώτες μας δεν περιορίζονται σε αυτή τη γνήσια συγκίνηση, παρά αναζητούν ελληνικές ρίζες σε όλες τις λέξεις όλων των γλωσσών του κόσμου ή γενικότερα χρησιμοποιούν τα περασμένα μεγαλεία σαν βιάγκρα για το πληγωμένο τους φρόνημα.

Ως προς τη δική μου θέση, νομίζω ότι τη συνοψίζει καλά μια παράγραφος από το βιβλίο μου ‘Γλώσσα μετ’ εμποδίων’: ‘Ωστόσο, η ελληνική γλώσσα είναι πράγματι μια πολύ όμορφη και πολύ ενδιαφέρουσα γλώσσα με μακρότατη ιστορία, και η μεγαλύτερη τιμή που θα μπορούσαμε να της κάνουμε θα ήταν να τη χρησιμοποιούμε με καλαισθησία, ακρίβεια και φαντασία, χωρίς συμπλέγματα κατωτερότητας, νεοαττικισμούς και αμερικανιές, χωρίς εκζήτηση και διάθεση να ξεχωρίσουμε από την πλέμπα. Αυτό άλλωστε προσπαθεί να κάνει και ο υπογράφων μέσα από τα γραφτά του».

Προσθήκη του κ. Σαραντάκου, ως προς την ετυμολογία του surgeon: το ελληνικό χειρουργία περνάει στα λατινικά ως chirurgia και από εκεί στα γαλλικά, cirurgie,και cirurgien, surgien είναι ο χειρουργός. Η λέξη περνάει στα αγγλικά και γίνεται surgeon. Αρχικά, χειρουργός ήταν αυτός που δούλευε με το χέρι, ενώ η λέξη ‘χειρουργώ’ είχε και την προφανή άσεμνη σημασία.

Πηγές:

https://sarantakos.wordpress.com/2017/05/12/oneman/

http://www.oneman.gr/keimena/diabasma/malebox/hkseres-oti-to-surgeon-proerxetai-apo-thn-leksh-xeiroyrgos.4657567.html

 



Back to blog list

Tags



Συνεχίζοντας την περιήγηση στην ιστοσελίδα, συμφωνείτε με τη χρήση των cookies. Περισσότερα...

Για να έχετε την καλύτερη δυνατή εμπειρία περιήγησης σε αυτήν την ιστοσελίδα, οι ρυθμίσεις των cookies έχουν οριστεί σε "Αποδοχή cookies". Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε αυτή την ιστοσελίδα χωρίς να αλλάξετε τις ρυθμίσεις των cookies σας ή κάνετε κλικ στο κουμπί "Κλείσιμο" παρακάτω τότε συναινείτε σε αυτό.

Κλείσιμο